مقدمه: نظارت و کنترل دقیق سیستم اطلاعات بیمارستانی HIS (Hospital Information System)، مستلزم استفاده از شاخص های مناسبی است که منجر به کارایی و اثربخشی و در نهایت، تحقق اهداف و ارتقای سطح کیفیت و ایمنی سازمان می گردد. این مهم از طریق شاخص های کلیدی عملکرد الگوبرداری HIS امکان پذیر می باشد. بنابراین، هدف از انجام مطالعه حاضر، ارایه چارچوب شاخص های کلیدی عملکرد الگوبرداری HIS بود. روش بررسی: این پژوهش به روش کیفی، در سال 1395 و در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، شاخص ها ی کلیدی عملکرد الگوبرداری HIS از طریق مصاحبه نیمه ساختار یافته و روش تحلیل محتوای موضوعی استخراج گردید. در مرحله دوم، به منظور اجماع در خصوص شاخص های مذکور، از دو راند تکنیک Delphi و محاسبه شاخص های مرکزی و پراکندگی آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و میانه) استفاده شد. یافته ها: 76 شاخص کلیدی عملکرد الگوبرداری حاصل از داده های به دست آمده، در قالب 8 محور اصلی تبیین گردید. این محورها شامل شاخص های نرم افزار ، سخت افزار، معماری و رابط کاربری، شرکت فروشنده HIS، خدمات پشتیبانی، گردش کار، برون داد و هزینه ها ی HIS بیمارستانی بود. نتیجه گیری: شاخص ها ی شناسایی شده چهارچوب جامعی را برای الگوبرداری HIS فراهم می کند که با به کارگیری آن، فرصت خوبی جهت بهبود عملکرد این سیستم ها و عملکرد بیمارستان در طول زمان ایجاد خواهد شد.

مقدمه: فناوری های نوین اطلاعاتی و نوآوری به عنوان محرک اصلی پیشرفت سازمان ها عمل می کنند. این فناوری ها با ارائه ابزارها و روش های جدید، به سازمان ها کمک می کنند تا بهره وری را افزایش دهند، ارتباطات را تسهیل کنند وتصمیم گیری ها را بهبود بخشند. از این رو پزوهش حاضر سعی دارد به شناسایی شاخص های کلیدی نوآوری در حوزه درمان بپردازد. روش بررسی: تحقیق حاضر کاربردی است که با روش ترکیبی انجام شده است. روش جمع آوری اطلاعات اسنادی و پیمایشی است و برای مدل سازی از نقشه شناختی فازی استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را درمانگاه های منتخب یزد تشکیل می دهد. نمونه آماری تحقیق به روش گلوله برفی انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها به وسیله رویکرد فازی توسط نرم افزارهای FCMapper, Excel, Ucinet انجام شد. یافته ها: در این مطالعه، 16 شاخص کلیدی موثر بر عملکرد نوآوری ها شناسایی شدند که  سه عامل افزایش استفاده از فناوری های پزشکی از راه دور، بهبود راندمان گردش کار و بهبود در دسترسی به خدمات مراقبت های بهداشتی نسبت بقیه عوامل از مرکزیت و اهمیت بیشتری برخوردار بودند. نتیجه گیری: شناسایی شاخص های کلیدی نوآوری در فناوری اطلاعات و سرمایه گذاری بر شاخص های مهم در کاهش هزینه ها، ارتقای رضایت ذینفعان مختلف و بهبود کیفیت خدمات و افزایش بهره وری، از جمله نتایج کلیدی پیاده سازی نوآوری های فناوری اطلاعات در حوزه سلامت می باشند.

ارزیابی و سنجش استدلال بالینی (Clinical Reasoning) یکی از مهم ترین وظایف دانشکده های پزشکی در اکثر نقاط جهان است. چندی است آزمون های استدلال بالینی در کشور ما هم مورد توجه قرار گرفته است و در آزمون های رسمی به کار گرفته می شود. مشاهده شده است در برخی مقالات و فرم های ارزشیابی دانشگاهی به Key Features (KF) و Key Feature Problems (KFPs) به تنهایی و یا در کنار هم اشاره شده است و این پرسش را پیش کشیده است که این دو چه تفاوتی با هم دارند. از این رو بر آن شدیم که پاسخ به این پرسش را در قالب این نوشتار کوتاه بیاوریم. استدلال بالینی دربرگیرنده ی فرایندهای شناختی (Cognitive) است که در طبابت (Clinical Practice) رخ می دهند، مانند تشخیص، درمان، تدبیر و پیش آگهی. فرآیند استدلال بالینی با جمع آوری اطلاعات آغاز می شود. پس از آن پزشک با افزودن تجارب و دانش خود برای حل مسأله طرحی می ریزد و دست به انجام مداخلاتی می زند. لازم به ذکر است که استدلال بالینی مفهومی وسیع است که شامل تصمیم گیری بالینی و حل مسأله هم می شود اما منحصر به آن نیست(1). مطالعات تجربی نشان داده اند استدلال بالینی مهارت عام (General) و جهانشمول (Universal) نیست که بتوان آن را در حل هر مسأله بالینی به کار گرفت، بلکه مهارتی است مختص به مورد (Case) یا مسأله بالینی که در صدد حل آن هستیم. به این پدیده وِیژه بود مسأله (Problem Specificity) یا ویژه بود زمینه و محتوا (context and content specificity) می گویند(2). بورداژ و پیج (Page و Bordage) برای اولین بار مفهوم مؤلفه های کلیدی (KF) را مطرح کردند. آنها نشان دادند حل هر مسأله بالینی به شناسایی و بهره گیری از تنها چند عنصر مهم و محوری آن مسأله مرتبط است که مؤلفه های کلیدی (Key Features) نامیده شد. البته همه یافته های مهم که برای تشخیص یا تدبیر یک مسأله بالینی به کار می آیند الزاما KF نیستند، بلکه یافته هایی KF محسوب می شوند که در حل مسأله بالینی چالش برانگیزند و در زمان تصمیم گیری بالینی باید حتماً آنها را لحاظ کرد(2و3). مثلاً در مرد میانسالی که با درد و تورم حاد پشت ساق پای چپ مراجعه کرده است، ریسک فاکتورهای DVT، سابقه ی زخم پا (جهت بررسی سلولیت)، سابقه ی فعالیت شدید بدنی (جهت بررسی پارگی عضلات)، سابقه ی تورم پشت زانو (رد کردن احتمال پارگی کیست بیکر) KF محسوب می شوند چرا که می توان بر اساس آنها درباره ی تشخیص نهایی تصمیم گرفت، در حالی که یافته های مانند تاکی کاردی، هموپتیزی، تب، فشار خون بالا مهم اما غیرکلیدی هستند. از همین رو ناگفته پیداست که KF نام هیچ آزمونی نیست. نظریه ی شرح نامه ی بیماری (Illness Script Theory) شرح دقیقی از این یافته های کلیدی و سنخ آنها می دهد. بر اساس این نظریه پزشکان برای تشخیص هر بیماری ساختاری از ذهن خود دارند که شرح نامه بیماری نامیده می شود و یافته های کلیدی و اقداماتی که برای تشخیص و تدبیر بالینی آن بیماری لازم است در آن وجود دارد. یافته های کلیدی هر شرح نامه چند گونه اند: یافته های بالینی، ریسک فاکتورها و اطلاعات زمینه ای (سن و جنس)، اقدامات تشخیص و تدابیر بالینی(4) ارزیابی مهارت های تصمیم گیری بالینی با رویکرد KF اولین بار در کنفرانسی در دانشگاه کمبریج در سال 1984 مطرح شد. در سال 1986 سازمان نظام پزشکی کانادا از پیج و بورداژ دعوت کرد تا بر اساس رویکرد مؤلفه های کلیدی، آزمون مناسب و استانداردی برای تصمیم گیری بالینی و جایگزین کردن آن به جای Patient Management Problem (PMP) طراحی کنند(5)، چرا که آزمون PMP پایایی کمی داشت، نمی توانست بین افراد با سطوح مختلف خبرگی افتراق دهد، تمرکزش بیش تر برجمع آوری اطلاعات بود تا تصمیم گیری بالینی مناسب. افزون بر این، نمرات آزمون PMP ارتباط زیادی با نمرات آزمون های ارزیابی دانش داشت(6و7). پس از شش سال پژوهش، پیج و بورداژ آزمون مؤلفه های کلیدی Key Feature Problems (KFPs) معرفی کردند که در آن مهارت استدلال بالینی داوطلبان بر اساس تصمیم گیری مبتنی بر مؤلفه های کلیدی (KFs) ارزیابی می شد. در مقایسه با آزمون PMP، در این آزمون محتوا و حجم هر سؤال و لاجرم زمان پاسخ دادن به آن کاهش پیدا کرده بود و بنابراین آزمون دهندگان در زمان یکسان به تعداد سؤال بیش تری پاسخ می دادند(5). KFPs به نام های دیگری چون KFEs), Key Feature Questions (KFQs))Key Feature Examinations و KF based tests و هم نامیده می شود. به لحاظ نظری، هر سؤالی که تمرکز آن بر مؤلفه های کلیدی است را می توانKFQ یا واجد رویکرد مؤلفه های کلیدی (KF approach) نامید. به عبارتی اطلاق نام KFQs به یک آزمون بر اساس رویکرد آزمون و نه شکل (فرمت) آن است. یعنی حتی یک آزمون OSCE هم می تواند بر اساس مؤلفه های کلیدی (KFs) سناریوهای بالینی طراحی شود، ولی در عمل عموماً عنوان KFQ به آزمونی نوشتاری یا کامپیوتری اطلاق می شود که در آن یک سناریوی کوتاه حاوی مؤلفه های کلیدی و غیرکلیدی مطرح می شود که داوطلب باید بر اساس آن دست به تصمیم گیری بالینی بزند مثلاً برای تشخیص نیاز به چه یافته های کلیدی دارید، برای تدبیر بالینی بیمار کدام اقدامات در اولویت است و پرسش هایی از این دست. جواب این سؤالات گاه پاسخ های کوتاه است و گاهی باید از یک سیاهه (لیست) انتخاب شوند. پژوهش های مختلف نشان داده اند که این آزمون روایی و پایایی قابل قبولی دارد(1). پس در مجموع می توان از رویکرد KF Approach و آزمون KF سخن گفت و این انگاره که KF و KFPs دو آزمون متفاوت هستند، نادرست است.

اشتراک گذاری کلید امن یک پیش نیاز ضروری در رمزنگاری کلید متقارن است و یکی از راه های اشتراک آن، توافق بر کلیدی امن می باشد. در این مقاله، به بررسی توافق کلید بر پایه نظریه اطلاعات با مدل منبع، مبتنی بر فاصله بین گره های مجاز می پردازیم. توافق کلید امن بر پایه نظریه اطلاعات، بر خلاف مدل های مبتنی بر پیچیدگی محاسباتی، امنیت کامل را تضمین می کند، یعنی هیچ اطلاعات موثری به شنودگر نمی رسد. مدل مورد بررسی در این مقاله، سامانه پایه ای شامل دو کاربر مجاز و یک شنودگر است. گره های مجاز تلاش می کنند تا با استفاده از مشاهدات (همراه با خطای) خود از فاصله شان، بر کلیدی امن و قابل اطمینان توافق کنند. شنودگر نیز مشاهداتی از این فاصله دارد. از آن جا که فاصله بین گره ها تحت کنترل هیچ یک از آن ها نیست، مدل توافق کلید، مدل منبع است. ابتدا تخمین فاصله توسط گره ها را مدل سازی می کنیم تا بتوان عملکرد سامانه (کران های ظرفیت کلید امن) را بررسی کرد. خطای تخمین فاصله با یک فرآیند گوسی با میانگین صفر و واریانسی برابر کران کرامر-رایو مدل می شود. دو روش را برای بهبود عملکرد سامانه پیشنهاد می دهیم: 1) گسیل نویز مصنوعی، 2) ارسال سیگنال در جهت های مختلف (ارسال چند آنتنی). در روش اول نویز مصنوعی برای خراب کردن تخمین شنودگر از فاصله استفاده می شود و در روش دوم سیگنال های راهنما در جهت های تصادفی مختلف ارسال می گردند و فاصله های مجازی، که معادل فاصله ای است که سیگنال راهنما طی کرده، به عنوان منابع تصادفی برای تولید کلید استفاده می شوند. ما نشان می دهیم که اگر شنودگر مجهز به آرایه آنتن نباشد، آن گاه استفاده از گسیل نویز مصنوعی روش مفیدی است و اگر شنودگر مجهز به آرایه آنتن باشد، روش گسیل نویز مصنوعی اطلاعات بیشتری به شنودگر نشت می دهد، در نتیجه روش موثری در این شرایط نیست. هنگامی که گره ها مجهز به آرایه آنتن هستند، ارسال در جهت های تصادفی مختلف روش مناسبی برای افزایش نرخ کلید امن می باشد، چراکه شنودگر اطلاعات کمی در مورد فاصله های مجازی به دست می آورد و اغلب مشاهدات گره های مجاز و شنودگر مستقل از یکدیگر هستند.

1گذرواژه ها به عنوان اولین راهکار احراز اصالت همزمان با پیدایش شبکه جهانی اینترنت و ارائه خدمات برخط مورد استفاده قرار گرفته اند. مخاطرات امنیتی استفاده از گذرواژه ها و آسیب پذیری در برابر انواع حمالت سایبری در کنار دشواری به خاطر سپردن گذرواژه های پیچیده و غیرتکراری برای کاربران، باعث شده استفاده از این راهکار دشوار و ناایمن باشد. طی سال های اخیر خدمات دهندگان برخط تالش کرده اند با استفاده از انواع روش های احراز اصالت چندعاملی از کاربر و داده های خود در برابر این خطرات محافظت نمایند. اگرچه این روش ها در کاهش آمار وقوع رخنه های امنیتی تا حدی موفق بوده اند، با این حال عموما منجر به ایجاد پیچیدگی بیشتر برای کاربران نیز گردیده اند. استاندارد فایدو با استفاده از رمزنگاری نامتقارن و الزام ذخیره سازی کلیدخصوصی در ابزار کاربر به عنوان عامل مالکیتی و ترکیب آن با عوامل زیست سنجی یا دانستنی، احراز اصالت را به امن ترین روش ممکن برای سیستم ها و ساده ترین راه برای کاربران انجام می دهد. همچنین این استاندارد با وضع قوانینی برای سیستم عامل ها، مرورگرها و ابزارهای احراز اصالت، تمام روند احراز اصالت را رصد کرده و از خطرات احتمالی جلوگیری می نماید. در این مقاله کاربردها، مشخصات و قابلیت های این استاندارد و نیز لزوم بکارگیری آن در کلیه جنبه های زندگی ما اشاره می شود.